Kaynaklar

Fidye Yazılımı (Ransomware) Nedir, Şirketinizi Nasıl Korursunuz?

11 Ekim 2026·9 dk okuma

Fidye yazılımı (ransomware), bulaştığı bilgisayar ve sunuculardaki dosyaları şifreleyip kullanılamaz hale getiren, şifreyi çözmek için ise fidye talep eden bir kötü amaçlı yazılım türüdür. Günümüzdeki saldırıların çoğu artık yalnızca şifrelemekle de yetinmiyor: saldırganlar şifrelemeden önce şirket verilerini kopyalayıp, fidye ödenmezse bu verileri yayımlamakla tehdit ediyor. Buna çifte şantaj denir ve iyi bir yedeğiniz olsa bile müşteri verilerinizin sızması riskini ortadan kaldırmaz.

Fidye yazılımı saldırısı nasıl ilerler?

Bir fidye yazılımı saldırısı nadiren tek bir anda olur. Saldırgan önce bir giriş noktası bulur, sonra ağda dolaşıp daha yetkili hesaplar elde etmeye çalışır, yedekleri bulup onları da etkisiz hale getirmeye uğraşır, değerli verileri dışarı kopyalar ve en son şifrelemeyi başlatır. İlk giriş ile şifreleme arasında günler, hatta haftalar geçebilir. Bu süre, saldırıyı şifreleme başlamadan fark etmek için elinizdeki en değerli zamandır; bu yüzden sürekli izleme bu kadar önemlidir.

En sık bulaşma yolları

  • Kimlik avı (phishing) e-postaları: sahte fatura, kargo bildirimi ya da e-imza talebi görünümündeki ekler ve bağlantılar
  • İnternete açık, zayıf ya da daha önce sızmış bir parolayla korunan uzaktan masaüstü (RDP) ve VPN erişimleri
  • Güncellenmemiş sunucu, güvenlik duvarı ve VPN cihazlarındaki bilinen güvenlik açıkları
  • Lisanssız (kırık) yazılımlar ve güvenilmeyen sitelerden indirilen kurulum dosyaları
  • Bir tedarikçinin ya da hizmet sağlayıcının hesabı üzerinden dolaylı erişim
  • USB bellek gibi taşınabilir cihazlar

Saldırının ilk belirtileri

  • Dosya uzantılarının aniden değişmesi ve dosyaların açılamaz hale gelmesi
  • Masaüstünde ya da klasörlerde beliren bir fidye notu (genellikle .txt veya .html dosyası)
  • Antivirüsün kendiliğinden kapanması ya da devre dışı bırakılması; saldırganların en yaygın ilk adımlarından biridir
  • Yedeklerin veya Windows gölge kopyalarının silinmesi
  • Olağandışı yüksek disk ve işlemci kullanımı
  • Gece saatlerinde ya da hafta sonu açılan, tanımadığınız yönetici oturumları

Saldırı anında ilk saatlerde ne yapmalısınız?

  • Etkilenen cihazları ağdan ayırın (hem kablo hem Wi-Fi). Mümkünse kapatmayın: bellekteki izler sonradan yapılacak adli inceleme için değerlidir
  • Yedekleme sistemini ve yedek disklerini hemen ağdan ayırın ki saldırgan yedeklerinizi de şifreleyemesin
  • Yönetici parolalarını ve uzaktan erişim hesaplarını, etkilenmemiş temiz bir cihazdan değiştirin
  • Neyin ne zaman olduğunu not alın; fidye notunu ve şüpheli dosyaları silmeyin, bunlar saldırının türünü belirlemeye yarar
  • Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi'ne (USOM) bildirimde bulunun
  • Kişisel veriler etkilendiyse, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na veri ihlali bildirimi yükümlülüğünüzü değerlendirin. Kurul kararına göre bildirim gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde yapılmalıdır
  • No More Ransom projesinde, karşılaştığınız fidye yazılımı türü için ücretsiz bir şifre çözücü yayımlanıp yayımlanmadığını kontrol edin

Fidye ödemeli mi?

Güvenlik kurumlarının ve kolluk birimlerinin genel tavsiyesi fidye ödememektir. Ödeme yapmak dosyaların geri geleceğini garanti etmez, verilen şifre çözücü çoğu zaman eksik ya da hatalı çalışır, çalınan verilerin yayımlanmayacağının hiçbir güvencesi yoktur ve ödeme yapan şirketin aynı ya da başka gruplar tarafından yeniden hedef alınma ihtimali artar. Nihai karar her durumda hukuk danışmanınızla birlikte verilmelidir; ama en iyi seçenek, bu kararı hiç vermek zorunda kalmamaktır.

Etkili korunma: katmanlı savunma

Fidye yazılımına karşı tek başına yeterli olan bir önlem yoktur. Her katman, bir öncekinin kaçırdığını yakalamak için vardır:

  • 3-2-1 yedekleme: verilerin en az 3 kopyası, 2 farklı ortamda, bunlardan 1'i ağdan bağımsız (çevrimdışı ya da değiştirilemez) olarak saklanır
  • Yedeklerden geri yükleme düzenli olarak gerçekten denenir; hiç test edilmemiş bir yedek, kriz anında çalışmayabilir
  • Yama ve güncelleme yönetimi; internete açık cihazlar önceliklidir
  • Uzaktan erişim (RDP, VPN) çok faktörlü doğrulama (MFA) ile korunur, RDP hiçbir zaman doğrudan internete açılmaz
  • Antivirüsün ve gerçek zamanlı korumanın açık, imzalarının güncel olduğu sürekli izlenir
  • En az yetki ilkesi: günlük işler yönetici hesabıyla yapılmaz
  • Ağ bölümlendirme: muhasebe, üretim ve misafir ağları birbirinden ayrılır, böylece bir bölgedeki enfeksiyon tüm şirkete yayılmaz
  • Çalışanlara düzenli kimlik avı farkındalığı eğitimi

Disk şifreleme fidye yazılımına karşı korur mu?

Hayır, bu sık yapılan bir karışıklıktır. BitLocker gibi disk şifreleme, bilgisayar çalınırsa ya da diski sökülürse verilerin okunmasını engeller. Ancak fidye yazılımı, bilgisayar açıkken ve disk zaten kilidi açılmış durumdayken çalışır; dolayısıyla disk şifreleme onu durdurmaz. Disk şifreleme yine de gereklidir (kayıp ve çalıntı cihazlar için, ayrıca KVKK açısından), ama fidye yazılımına karşı korumanın yerini tutmaz.

TURKONETS bu süreçte ne yapar?

  • Her cihazda antivirüs ve güvenlik duvarı durumunu sürekli izler; biri kapandığında dakikalar içinde kritik bir güvenlik bulgusu açılır ve Slack ya da Microsoft Teams kanalınıza bildirim düşer
  • Her cihaz için güvenlik skoru üretir: antivirüs, güvenlik duvarı, disk şifreleme, güncelleme durumu ve disk doluluğu tek bakışta görülür
  • Yedekleme işlerini ve geri yükleme testlerini takip eder; gecikmiş bir yedek ya da süresi geçmiş bir test uyarı olarak görünür
  • Uzaktan, tek tıkla müdahale eder: güvenlik duvarını açma, antivirüs taraması başlatma, durmuş bir güvenlik servisini yeniden başlatma
  • Olay anında Orkestra'nın Güvenlik Olayı Müdahalesi akışını başlatır: tespit ve doğrulama, kapsam belirleme, izolasyon ve müdahale, vaka kaydı ve kapatma
  • Yapılan her işlemi değiştirilemez bir denetim kaydına yazar; bu kayıt hem olay sonrası incelemede hem de KVKK bildiriminde kanıt olarak kullanılabilir

Resmi kaynaklar

İlgili hizmetimiz

Yönetilen Güvenlik Hizmeti (MSSP)

Güvenlik bir kerelik bir kurulum değil, sürekli bir süreçtir. Yönetilen güvenlik hizmetimizle güvenlik duvarınız, uç nokta korumanız ve cihazlarınızın güvenlik durumu tek bir ekip tarafından sürekli izlenir ve yönetilir.

Detayları görün →

Sektörünüze özel rehber sayfalarımız

Bu konunun sizin sektörünüzdeki karşılığını, sık sorulan soruları ve çözümleri sektör sayfalarında bulabilirsiniz.